پنجاه و چهارمين فصلنامه حوزه و دانشگاه منتشر شد.
| |
|
جديدترين شماره فصلنامه حوزه و دانشگاه با موضوع روششناسي علوم انساني با هشت مقاله برتر انتشار يافت.
«سخن آغازين» اين شماره به قلم سيد حميدرضا حسني، سردبير فصلنامه حوزه و دانشگاه ، به موضوع«علم و دين از تعارض تا علم ديني» ميپردازد.
«علم ديني از منظر آيتالله جوادي آملي» عنوان مقاله اول اين فصلنامه است که در آن آيتالله جوادي آملي جدا انگاري علم و دين را محصول تصوري ناصواب از علم و دين، و تبيين نسبت واقعي علم و دين را در گرو تعيين جايگاه عقل و در درون هندسه معرفت ديني مي داند. اين مقاله برآن است تا ضمن برشمردن ارکان، مبادي و پيش فرضهاي اين نظريه، به کارکرد آن در تصوير علم ديني و اسلاميکردن علوم بپردازد.
در بخشي از اين مقاله با عنوان«حجت شرعي بودن علم» آمده است:«طبق نظر استاد جوادي آملي، علومي که از حد فرضيه و صِرف ظن فراتر رفته و به مرز علمآوري يا طمأنينه عقلاني رسيده باشند، حجت شرعي محسوب ميشوند؛ يعني مجوز استناد به شارع مقدس را دارند. اين صحت استناد موجب ميشود در مواردي که گرازه علمي داراي بُعد علمي و فقهي است، صحت احتجاج داشته باشد؛ يعني به لحاظ اصولي حجت است.»
در مقاله«ارزيابي پارادايمي انسان به عنوان عنصر اساسي در طراحي پارادايم الهي» ضمن معرفي پارادايمهاي غالب در علوم انساني(اثباتگرايي، تفسيري و انتقادي)، سعي ميشود تا پاسخ اين سه پارادايم به سؤالات انسانشناسي مورد بحث بررسي قرار گيرد.
«مقاله علوم انساني ـ اجتماعي از بحران تا بوميسازي؛ انتقادات و راهکارها» که به طرح برخي نکات عمده انتقادي از ديدگاههاي مختلف در مباني و مبادي علم مدرن پرداخته، از ضرورت نظريهپردازي و توليد علوم انساني و اجتماعي بومي ياد کرده و لوازم و خطوط عمده چنين ضرورتي را ترسيم کرده و در پايان، در دو سطح سختافزاري و نرمافزاري به ارائه پيشنهاداتي در حوزه ستاد دانشگاهها و وزارت علوم ، تحقيقات ، فناوري پرداخته است.
«کدامين تلقي از علم؟ علم ديني، يا علم سنتي يا علم نوين!»؛ در اين مقاله توضيح داده ميشود که چرا کشورهاي اسلامي هنوز مفهوم نوين علم را نپذيرفته و در اين زمينه توسعه نيافتهاند. در اين مقاله اين پذيرش و توسعه نيافتگي علمي همراه با مصداقهاي رايج توضيح داده شده است.
در گزيدهاي از اين مقاله ذيل عنوان«رستگاري در مقابل قدرت و اقتصاد» ميخوانيم:«دين و علم به دنبال قدرت نيست؛ بلکه به دنبال رستگاري است. علم نوين به اقتصاد جامعه وابسته است و به موتور آن تبديل شده است. به همين دليل، نه تنها ساز و کار علم نوين با علم دين متفاوت است؛ بلکه روشهاي حمايتي از آن نيز متفاوت است.»
عنوان مقاله بعدي اين نوشتار«ملاحظاتي انتقادي در باب مواجهه با مسأله علم، دين و توسعه» است که در آن به بررسي اين مسأله که چگونه ترکيبي از معضلات سبب ارائه يک تبيين نامناسب و ناموجه از رابطه علم، سنت و توسعه ميشود، پرداخته شد.
«ديدگاه سنتي در باب ساختار نظريههاي علمي» عنوان مقالهاي بعدي است و داراي پنج بخش است؛ در بخش اول آن به تعريف نظريه و اهميت آن در علم و فلسفه علم اشاره ميشود. در بخش دوم با ذکر چند مثال به تفاوتهاي ميان نظريهها و قوانين علمي ميپردازد. در بخش سوم به رويکرد سنتي اشاره ميشود. بخش چهارم درباره واقعگرايي و ابزارگرايي بحث ميکند و در بخش آخر برخي نقدهايي که به ديدگاه سنتي وارد شده، بيان ميشود.
«علم پژوهي و تحليل مفهوم اصالت علمي» عنوان مقاله پاياني اين فصلنامه است که در آن پس از مرور بر شاخههاي متعدد علم پژوهي تلاش شده تا مفاهيمي همچون اصالت علمي و شکستن مرزهاي دانش مورد بررسي قرار گيرد.
در پايان اين فصلنامه ميتوان چکيده مقالات را به دو زبان عربي وانگليسي مشاهده کرد.
گفتني است، فصلنامه علمي ـ تخصصصي حوزه و دانشگاه با موضوع روششناسي علوم انساني با مدير مسؤولي عليرضا اعرافي و سردبيري سيد حميدرضا حسني در بهار سال جاري از سوي پژوهشگاه حوزه و دانشگاه منتشر شده است.
قابل ذکر است، علاقهمندان براي ارتباط با اين فصلنامه ميتوانند با شماره 2936670-0251تماس بگيرند و يا به نشاني اينترنتي www.rihu.ac.ir مراجعه کنند.
(خبرگزاری رسا //www.rasanews.com) |
