شنبه بیست و هشتم دی 1387
غزّه «اخدودی» دیگر (موضوع روز)
به نام خالق آسمانها
روز عاشورا بود، در مسیر، رادیو قرآن گوش می دادم که سخنرانی استاد شهید مرتضی مطهری را پخش می کرد. سخنان کوبنده ای درباره مساله فلسطین بود که مضمون آن اینگونه بود: «الان کربلا فلسطین است و ما اگر می خواهیم در راه امام حسین(ع) باشیم، باید به هر صورت ممکن به فلسطینیان کمک کنیم. مساله اصلی جهان اسلام الان فلسطین است. با کمک مادی، با دادن شعار، با نوشتن». جرقه ای به ذهنم زده شد. تاکنون به نوشتن و تاثیر آن در رابطه با موضوع فلسطین و غزه فکر نکرده بودم. همانجا با خودم قرار گذاشتم که باید یک مطلبی بنویسم. به دنبال فرصت مناسبی بودم تا این وظیفه ام را انجام دهم. روز پنج شنبه، روزی بود که در نظر گرفته بودم. آن روز از خواب بیدار شدم ، فکر نوشتم در ذهنم بود. نمازم را خواندم و مطابق بعضی روزها، قرآن را باز کرده و شروع به خواندن کردم. از ابتدای جزء سی ام، معمولا یکی دو صفحه می خواندم ولی آنروز نتوانستم قرآن را کنار بگذارم، حال خوبی داشتم و فرصت خوبی، پس ادامه دادم، صفحه سوم، چهارم، پنجم، ششم، هفتم و هشتم،سوره های نباء، نازعات، عبس، تکویر، انفطار، مطففین، انشقاق، رسیدم به صفحه هشتم، سوره بروج، طبق معمول ترجمه را همزمان نگاه می کردم. ناگهان یکه خوردم، باورم نمی شد، گویا خداوند این آیات را درباره غزه نازل کرده است. از این همه زیبایی، عظمت و اعجاز به طور زایدالوصفی به وجد آمده بودم. باورم نمی شد که مطلبم آماده است.
والسماء ذات البروج
این مطلب را در سایت باشگاه اندیشه ببینید.
ادامه مطلب
دوشنبه بیست و سوم دی 1387
آیات خلقت انسان و تعلیم اسما (آیات و سنت)
به نام خداوند بخشنده و مهربان
همانطور که می دانید در هر جلسه گروه حدیث یا آیاتی از قرآن کریم در رابطه با موضوع گروه خوانده شده و در رابطه با آن بحث و گفتگو می شود. در دو جلسه گذشته آیات 30 الی 34 سوره بقره در رابطه با خلقت انسان، انتخاب شد که نکات فراوانی در رابطه با انسان شناسی و معرفت شناسی در بردارند. در این بخش خلاصه ای از مباحث مطرح شده در آن جلسه آمده است. البته ما به این مختصر بسنده کردیم و در رابطه با این آیات می توان کتابها نوشت و راه بحث و فهم باز است.
" و علم آدم اسماء..."(سوره بقره، آیات 30 الی 34)
ترجمه آیات: و آنگاه که پروردگار تو، فرشتگان را فرمود: من در زمین خلیفه ای خواهم گماشت. (فرشتگان) گفتند: آیا کسی را در آن خواهی خواهی گماشت که در زمین فساد کند و خونها ریزد، و حال آنکه ما خود تو را تسبیح و تقدیس می کنیم؟! (خداوند) فرمود: من چیزی می دانم که شما نمی دانید. (30) و خدا همه اسماء را به آدم تعلیم داد. آنگاه آن اسماء را در نظر فرشتگان پدید آورد و فرمود: اگر صادقید، اسمای اینان را برای من بیان کنید. (31) عرضه داشتند: پاک و منزهی ما جز آنچه خود به ما تعلیم فرموده ای، نمی دانیم، تویی دانا و حکیم. (32) فرمود: ای آدم ملائکه را به این اسماء آگاه ساز. چون آنان را آگاه ساخت، (خداوند) فرمود: آیا به شما نگفتم که من بر غیب آسمانها و زمین دانایم و بر آنچه آشکار و پنهان می دارید، آگاهم. (33) و چون فرشتگان را فرمان دادیم که بر آدم سجده کنید! پس همه سجده کردند، مگر ابلیس که ابا و تکبر ورزید و از کافران گردید.(34)(ترجمه مهدی الهی قمشه ای)
در ادامه به بررسی تفسیر آیات با استفاده از تفسیر المیزان، نوشته علامه طباطبایی، تفسیر نمونه، نوشته آیت الله مکارم شیرازی و تفسیر مخزن العرفان، نوشته بانو امین، می پردازیم.
ادامه مطلب
شنبه شانزدهم آذر 1387
"کارل مانهایم" و شناخت شناسی
چرا مانهایم؟ "کارل مانهایم" را بنیانگذار جامعه شناسی معرفت می دانند، او فراتر از جامعه شناسی معرفت، از بنیانگذاران معرفت شناسی جدید است. او به بررسی رابطه و نسبت میان شرایط اجتماعی – تاریخی با معرفت پرداخته است. همانطور که می دانیم، فرهنگ و دین جزئی از شرایط اجتماعی تاریخی و دانش اجتماعی نوعی از معرفت است، پس مانهایم به موضوع گروه ما که نسبت دین و علوم اجتماعی است پرداخته است.
مهمترین کتاب مانهایم "ایدئولوژی و اتوپیا: مقدمه ای بر جامعه شناسی معرفت" نام دارد. آخرین فصل این کتاب مجموعه ای از مقالات و سخنرانی های او در این موضوع است. فصل آخر این کتاب با عنوان "جامعه شناسی شناخت" ، مقاله کاملی در این رابطه است که همچون چکیده ای از کل کتاب می باشد.
همانطور که گفته شد، در گروه دین و علوم اجتماعی به مطالعه و گفتگو در رابطه با موضوعات مطرح شده در این فصل پرداختیم. در ادامه خلاصه ای از این فصل آمده است.
ادامه مطلب
دوشنبه چهارم آذر 1387
استاد مطهري و دكترشريعتي و افول اول تمدن اسلامی


مرحوم شريعتي در كتاب ديالكتيك توحيدي دلايل انحطاط تمدن اسلامي را به موضوع معرفت شناسانه مرتبط ميداند.
مرحوم مطهري در كتاب ده گفتار مينويسند: «مسلماً يكي از علل اين امر حوادثي بود كه در اوضاع مسلمين ابتدا به وسيله دستگاههاي خلافت پديد آمد و بعد دنبال شد.
ادامه مطلب
جمعه یکم آذر 1387
نشست نقد و بررسی آثار «محمدرضا سرشار» درباره «صادق هدایت»
به گزارش سایت کانون اندیشه جوان، در ادامه برگزاری نشست های دانشجویی جهت بررسی کتب برگزیده انتشارات کانون اندیشه جوان، طی نشستی دو کتاب «راز شهرت صادق هدایت» و «حقیقت بوف کور» نوشته محمدرضا سرشار با حضور این نویسنده مورد نقد و بررسی قرار می گیرد.
توضیحلات بیشتر را در لینک زیر ببینید.
پنجشنبه سی ام آبان 1387
فراخوان مقاله همايش تربيت ديني در جامعه اسلامي معاصر «مباني ، راه کارها»
همايش تربيت ديني در جامعه اسلامي معاصر «مباني و راهکارها» به همّت گروه علوم تربيتي معاونت پژوهش مؤسسه آموزشي پژوهشي امام خميني(ره) و با همکاري جامعه المصطفي العالميه، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه ،دبيرخانه شوراي عالي آموزش و پرورش و انجمن تعليم و تربيت اسلامي حوزه علميه قم، ارديبهشت ماه سال 88 برگزار مي گردد.
به گزارش روابط عمومي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره)، 1.ترسيم چشم انداز روشن از تربيت ديني و تبيين راه هاي عملي دست يابي به اهداف متعالي آن 2.نوآوري ،شکوفايي و توليد علم در حوزه تربيت ديني با تأکيد بر ديدگاه اسلام 3.گشودن افق هاي جديد در زمينه تربيت ديني پيش روي اساتيد، محققان و دانش پژوهان رشته علوم تربيتي4.زمينه سازي براي همياري و هم انديشي راه گشا و عالمانه ي انديشمندان و صاحب نظران تربيت ديني؛ از اهداف برگزاري اين همايش عنوان شده است.
ادامه مطلب
پنجشنبه سی ام آبان 1387
گروه و مانهایم
در دوجلسه گذشته گروه، فصل آخر کتاب "ایدئولوژی و اوتوپیا: مقدمه ای بر جامعه شناسی شناخت" نوشته "کارل مانهایم" مطالعه، و رئوس و خلاصه آن توسط بنده ارائه شد و سوالات و بحثهایی در رابطه با آن مطرح گردید. نقد دیدگاه مانهایم به جلسه بعد موکول شد و بعلاوه قرار شد که من دیدگاه خود در علم انسانی اسلامی -که با استفاده از دیدگاه مانهایم می باشد- را در جلسه بعد ارائه دهم.
لینکهای زیر برخی از صفحات و مطالبی است که در اینترنت در رابطه با کارل مانهایم و دیدگاهش وجود دارد.
كارل مانهايم و جامعه شناسى معرفت در روزنامه انتخاب
نقدى بر ديدگاه كارل مانهايم در جامعه شناسى معرفت در مجله حوزه و دانشگاه
چهارشنبه بیست و نهم آبان 1387
حاج آقای غیاث
(عکس از سوره مهر)
گزیده ای از سخنرانی ایشان در موضوع انسان و عید:
«...اگر تعريف درستي از انسان نداشته باشيم باور کنيد تعريف درستي از هيچ چيز نداريم... شما چه تعريفي از انسان توي ذهنتون دارين؟ لطفاًپاسخ بديد. (يکي از بچه ها): موجود دور افتاده از منزل؛
(حاج آقا ادمه مي دن) يک برداشت شاعرانه قشنگ، عارفانه قشنگ؛ احسنتم. بنابراين بايد دنبال چي بگرده؟ مي توني آيه قرآن در اين رابطه بگي؟ نه؟ کمک کنيد اين دوستتون رو! چي؟ «يا ايتها النفس المطمئنه؟ إرجعي الي ربک» اين آيه قشنگي بود. «إرجعي» آفرين آفرين.کسي راه رو پيدا مي کنه که نفس مطمئنه داشته باشه. والا راه رو گم مي کنه. من آيه اي که به ذهنم ميرسه اينه:«لقد خلقنا الانسان في أحسن تقويم ثم رددناه أسفل سافلين» دورش کرديم از اين آغوش پر مهر خودمون، فرستاديمش به اسفل السافلين. البته الاالذين آمنوا و عملوا الصالحات. حالا فلسفهاش چيه؟ چرا ثم رددناه اسفل سافلين؟ ما انسان رو في احسن تقويم خلق کرديم اما گذاشتيمش کنار ديوار دنيا؟ من هر موقع آين آيه رو مي خونم قصه بچه اي تو ذهنم مياد که تو بغل پدر و مادرشون هستن. اما پدر مادرا مي ذارن بچه رو ته اتاق. کنار اون ديوار مي گن چي؟ بيا! گاهي هم براش يه شعر هم مي خونن، تاتي تاتي هم مي خونن که بياد. خوب اين که تو آغوش شما بود چرا گذاشتيدش اون دور؟ من معتقدم ماهم تو آغوش پرمهر خدا بوديم طبق اين آيه، خدا ما رو گذاشت کنار ديوار دنيا. فرمود چي؟ بيا! اون هايي که اون آغوش پر مهر رو يادشون نرفت پيوسته ميرن. هر روزشون عيده: کل يومٍ لايعص الله فيه يومُ عيد. برگشتن. عود. به همون نقطه اي که ازش چي شده؟ دور شده. اما بعضي ها هم مشغول يه عروسکي که اونجا افتاده يا يه شکلاتي که اونجا افتاده ... بچه ها رو ديديد؟ با اينکه گذاشتن اونجا تاتي تاتي ميکنن که بيان جلو، باز همون جا ميشينن. مشغول شکلات و اينها ميشن. آنهايي هم که مشغول زرق و برق دنيا و اينها ميشن، همين تيپ افراد هستند. اين رو هم به احترام ايشون از قرآن من آوردم. خوب ديگه خانم ها و آقايون چه تعريفي از انسان تو ذهنتون هست؟ ...»
(برگفته از وبلاگ کادحhttp://kadeh.parsiblog.com/364561.htm)
یکشنبه بیست و ششم آبان 1387
پنجاه و چهارمين فصلنامه حوزه و دانشگاه منتشر شد.
|
| |
|
(خبرگزاری رسا //www.rasanews.com) |
ادامه مطلب
شنبه بیست و پنجم آبان 1387
منبع و محدوده دانش و تفکر
امام علی (ع): ای پرسشگر بیندیش، پس آن اوصاف خداوند را که قرآن به تو می نمایاند، برگیر و پیروی کن و از نور هدایت قرآنی، روشنایی جوی، و هرچه در کتاب خدا و سنت پیامبر و اولیای هدایت از آن اثری نیست، علمش را به خدا واگذار، زیرا این نهایت حق خداوندی بر تو است. .. پس ای پرسشگر، به همان حدی که خداوند تحصیل علمش را برایت جایز دانسته، بسنده کن و عظمت خدای سبحان را با موازین عقلی خود اندازه مگیر. (نهج البلاغه، خطبه 91، ص 74و 75)
جمعه هفدهم آبان 1387
موضوع دانش در اسلام
امام صادق (ع):
وجدت علم الناس کله فی اربع، اولها ان تعرف ربک و الثانی ان تعرف ما صنع بک، الثالث ان تعرف ما اراد منک و الرابع ان تعرف ما یخرجک من دینک. (۱)
ترجمه: تمام علم مردم را در چهار چیز می یابی، اول همانا پروردگارت را بشناسی و دوم بدانی با تو چه کرده، سوم بدانی از تو چه خواسته، چهارم بدانی چه چیز تو را از دینت بیرون برد.
نکته: مورد چهارم می تواند یکی از موضوعات دانش اجتماعی اسلامی باشد.
۱ـ (اصول کافی، جلد اول صفحه 145)

جديدترين شماره فصلنامه حوزه و دانشگاه با موضوع روششناسي علوم انساني با هشت مقاله برتر انتشار يافت.